četvrtak, 28. oktobar 2021.

Kruševac
četvrtak
Bez padavina.
Bez padavina.
6°C
Trenutni pritisak: 1030 mb
Vlažnost: 82%
Brzina vetra: 1 m/s I
 

TEMNIĆKO ŠKOLSTVO – dva veka tradicije: Osnovne škole „Heroj Mirko Tomić“ Donji Krčin i „Dragi Makić“ Bošnjane

TEMNIĆKO ŠKOLSTVO – dva veka tradicije: Osnovne škole „Heroj Mirko Tomić“ Donji Krčin i „Dragi Makić“ Bošnjane

Nastavljajući serijal posvećen školstvu u temićkom kraju, predstavljamo osnovne škole „Heroj Mirko Tomić“ i „Dragi Makić“ u Donjem Krčinu i Bošnjanu, obe sa tradicijom koja seže još u drugu polovinu 19. veka.

Projekat realizujemo uz podršku Opštine Varvarin,  po Konkursu za sufinansiranje projekata radi ostvarivanja interesa u oblasti javnog interesa za 2020. godinu

OSNOVNA ŠKOLA „HEROJ MIRKO TOMIĆ“ DONJI KRČIN

Škola u Donjem Krčinu počela je sa radom 1864. godine i to u privatnoj zgradi Todora Veljkovića, gde je nastavu držao učitelj Mita Miletić sve do 1876. godine, kada je sazidana današnja stara školska zgrada. Škola je radila sve do 1915. godine kada su Austrijanci zapalili školsku zgradu i arhivu škole. Aprila 1967. godine napravljena je nova montažna zgrada koja se koristi i danas.

OŠ “Heroj Mirko Tomić“ iz Donjeg Krčina u svom sastavu ima još jednu osmorazrednu školu u Zalogovcu i šest četvororazrednih škola. Škole pohađaju učenici iz devet mesnih zajednica.

Sve škole od 2004. godine imaju sanitarni čvor u sklopu zgrade, a polovina i centralno grejanje. Matična škola je renovirana 2004. godine, kada je dograđen sanitarni čvor, urađena fasada sa izolacijom i uvedeno centralno grejanje. Kompletna rekonstrukcija iste zgrade urađena je 2019. godine.

U izdvojenom osmorazrednom odeljenju u Zalogovcu, kao i ostalim izdvojenim odeljenjima, takođe je uloženo dosta materijalnih sredstava za centralno grejanje, sanitarne čvorove i PVC stolariju.

Školu trenutno pohađa 162 učenika u 19 odeljenja. Godine 1987. školu su pohađala 640 učenika, godine 2000. 330 učenika.

Škola je u poslednjih deset godina doživela veliki napredak u vaspitno-obrazovnom procesu, što pokazuju rezultati na Završnim ispitima učenika osmog razreda, kao i na takmičenjima učenika iz skoro svih predmeta. Nekoliko godina zaredom rezultati na Završnom ispitu su među najboljima, ili najbolji, na nivou rasinskog okruga.

Svake godine 10-15 učenika učesnici su državnih prvenstava, odakle se često vrate sa nagradama i pohvalama. Škola je dala i dva državna prvaka – Dušana Milutinovića u atletici i Uroša Panića iz Tehničkog obrazovanja.

Školu u Donjem Krčinu pohađali su mnogi svršeni doktori medicine: Milanka Vasić,Dragoslav Arsić, Marija Milošević, Nemanja Arsić, Suzana Maksimović, profesor Zlata Veljković, ekonomisti, novinar TANJUG-a Miroslav Milanović… Selo koje je dalo predsednika opštine Varvarin Ljubu Vasića.

List Politika je 1964. godine objavio članak pod nazivom “Selo intelektualaca“. Selo koje je za vreme Drugog svetskog rata skrivalo Jevreje, a među njima i Rebeku Tajtacek , po kome je dugo bila poznata ulica u Kruševcu Rebekino sokače, današnja Kumanovska ulica.

 

OSNOVNA ŠKOLA „DRAGI MAKIĆ“ BOŠNJANE

Od 1861. godine pa do 1888. deca iz Bošnjana osnovno školsko znanje sticala su u školi u Maskaru da bi na Zboru meštana sela Bošnjane 1888. godine, odlučeno da se tadašnjem Ministarstvu prosvete i crkvenih dela, uputi molba i dozvoli otvaranje škole u Bošnjanu sa obrazloženjem da se broj đaka u oba sela znatno povećao i da je potreban još jedan učitelj.

Preko Načelstva, tada okruga Jagodinskog i sreza Temnićkog, pomenuto ministarstvo je naložilo da se odredi lekar i inženjer koji će pregledati privatnu kuću Miloša Stevanovića, koja je u to vreme imala nešto više prostora od drugih domaćinstava, radi rešavanja pitanja privremenog objekta za rad škole. Kuća koja je kao i druge u selu bila čakmara, prema nalazima određenih i poslatih stručnjaka, bila je udobna i vidna učionica koja može da posluži za školu duže vreme. Nezadovoljan ažurnošću Ministarstva prosvete, tadašnji kmet sela Milan Mišković, u ime svi seljana, ponovo se obratio molbom 20. septembra 1888. godine, da ministar pošalje ućitelja.

Već 1. oktobra iste godine, odobreno je otvaranje škole a 16. oktobra stigla je i učiteljica, koja je radila sa decom upisanom u sva četiri razreda. Tačnih podataka o broju upisanih učenika za tu godinu nema. Prema poznatim podacima 42-je pohađalo školu u Maskaru i da je sa upisanima u prvi razred bilo 50 učenika, ali nema podataka da li su među njima bile i devojčice. Za to vreme školski odbor je radio na proračunima za izgradnju nove škole, koja je tokom leta i stavljena pod krov. Zgrada je bila od tvrdog materijala, imala je dve učionice u koje je moglo da stane po 24 učenika a izgrađena su i dva stana za učitelje. Početkom školske 1889-1890. posle upisa prvaka školu je pohađalo 70 učenika. Zgrada je podignuta u sredini sela na malom uzvišenju. Tokom Balkanskih i Prvog svetskog rata škola nije radila a zgrada je pretrpela velika oštećenja.

Rad je obnovljen posle oslobođenja ali sa manjim brojem učenika nego na osnivanju 1888. godine. Svetosavska proslava bila je svečanost u školi a kolačari su bili roditelji učenika.

Nakon Drugog svetskog rada 1956-1957. godine prešlo se u tadašnjoj Jugoslaviji na obavezno osmogodišnje obrazovanje a Narodni odbor Opštine Varvarin dao je saglasnost da škola u Bošnjanu preraste u osmogodišnju što je dovelo do problema sa prostorom tako da se deo dece seli u Dom kulture a drugi ostaje u staroj školskoj zgradi što dovodi i do problema sa nastavnim kadrom.

U aprilu 1971. godine završeni su i unutrašnji radovi na novoj školskoj zgradi sa osam učionica i namenskim prostorijama u suterenu škole a zvanično počinje sa radom 9. maja koji je i danas Dan škole. U novim prostorijama i danas nastava se izvodi u specijalizovanim učionicama i kabinetima. Na prvom spratu izvodoi se nastava za učenike nižih razreda. U prizemlju su specijalizovane učionice za srpski i ruski jezik, matematiku, istoriju, geografiju, likovno i muzičko vaspitanje. U suterenu su učionice za biologiju i hemiju i poznavanje prirode, radionica za opšte-tehničko i učionica za fiziku kao i kancelarije. Zbog nedostatka prostora za fizičko vaspitanje u zgradi stare škole adaptirana je jedna prostorija.

U okviru škole radi kao i svih predhodnih godina od završetka sadašnje školske zgrade đačka kuhinja a škola Dragi Makić ima i istureno odeljenje četvorogodišnje škole u Maskaru.

Tokom godina dodata je zgrada sa mokrim čvorom, urađeno centralno grejanje a u okvuru škole izgrađen je i savremeni poligom koji se koristi za školske aktivnosti ali i rekreaciju meštana sela Bošnjane.

Učenici škole tokom godina postojanja ime sela i zahvaljujući oštoroumnosti i želji da se deca sela Bošnjana školuju, sa završenim fakultetskim diplomama vraćala su se u svoje selo ili su pomagali sa funkcija i pozicija svojim seljanima. Mežu njima su lekari, doktori veterine, ekonomisti, privrednici.

I dok je škola sedamdesetih godina imala dece i za po dva odeljenja u pojedinim generacijama, sada je kao i u ostalim školama Opštine Varvarin, jedini problem sve manji broj ućenika.

Povezano