utorak, 19. februar 2019.

Kruševac
utorak
Bez padavina.
Bez padavina.
-1°C
Trenutni pritisak: 1020 mb
Vlažnost: 92%
Brzina vetra: 0 m/s J
 

Blaga okoline Trstenika

Blaga okoline Trstenika

Glineni model zrna pšenice na čijoj je poleđini, smatraju stručnjaci, ucrtan najstariji urbanistički plan na svetu, čuva se u depou arheološke zbirke Filozofskog fakulteta u Beogradu. Posle dužeg vremena, zrno je izloženo na uvid javnosti u okviru muzejske postavke Narodnog Univerziteta u Trsteniku, u čijoj je okolini pronađeno.

Među zrnima pšenice od gline koja su nađena krajem prošlog veka na svetilištu ranoneolitskog nalazišta Blagotin kod Trstenika, jedno se izdvaja. Na njegovoj poleđini ucrtan je hram kružnog oblika, put i naselje poluzemunica koji se u potpunosti podudaraju sa stanjem na terenu.

Zrno je izloženo na uvid javnosti u okviru muzejske postavke Narodnog Univerziteta u Trsteniku, u čijoj je okolini pronađeno. Ova izložba podstakla je ideje o restauraciji istorijskih i kulturnih dobara u selima Poljna i Blagotin.

„Ovo pomera naša znanja o najstarijem urbanističkom planu, jer se do sada smatralo da je najstariji urbanistički plan iz jednog Mesopotamskog grada od pre 6.000 godina. Sada u Srbiji imamo urbanistički plan star 8.000 godina“, kaže istoričarka Jelena Vukčević.

Danas je jedno od najstarijih nalazišta s kraja 7. milenijuma pre nove ere, zapušteno. Iako je od šest hektara u Blagotinu, istraženo samo 350 kvadrata, pronađeni su brojni kultni predmeti duhovne starčevačke kulture, kao što su ženske figurine, simboli rađanja i plodnosti.

-Od tada je ostala anegdota, da od kada su odneli Boginje, Poljnu zaobilazi kiša-, priča jedan meštanin Živorad Džekić.

Bogatstvo ovog lokaliteta privuklo je arheologe iz celog sveta. Meštani kažu da su tada u šatorima, na terenu prvi put videli kompjutere.

Iskopavanja na lokalitetu obustavljena su 1999. godine, neposredno pre bombardovanja Srbije. I pored toga arheolozi iz Australije, Kanade i Amerike, su tri nedelje kampovali na Mađarskoj granici čekajući vizu koju nisu dobili.

-Ideja Turističke organizacije Trstenik je da se arheološko nalazište rekonstruše, kako bi postalo interesantna destinacija za goste koji posećuju ovaj kraj, kaže direktor Turističke organizacije Trstenik Vladimir Jevtić.

Crkva u Poljni građena početkom devetnaestog veka u vreme vladavine Miloša Obrenovića izdvaja se od ostalih u ovom kraju po stilskim detaljima na fasadi, neuobičajenim za pravoslavne hramove iz tog vremena. U njoj se čuvaju vredni predmeti i stari rukopisi koji su poseban raritet.

-Pretpostavlja se da je u gradnji crkve korišćen tesani kamen i materijal iz stare srušene crkve Svetog Pantelejmona. Ova crkva se nalazila na „Carskom drumu“ koji je povezivao Kruševac sa manastirom Kalenić i za srednji vek bio veoma važan, kaže sveštenik Vladimir Trošić.

U Poljni se rodio i živeo Raka Ljutovac, artiljerac koji je 1915. godine prvi u svetu iz topa srušio neprijateljski avion. Uspomenu na njega čuva ovdašnje stanovništvo, posebno njegov praunuk Zvonimir koji održava Rakinu kuću i rado prima svakog gosta koji se interesuje za legendu trsteničkog kraja.

-Imao sam 14 godina kada je Raka preminuo. On poslednjih godina nije video pa sam ja kao najstarije dete ovog domaćinstva bio zadužen za njegovog vodiča. Tako je on uz mene doživeo duboku starost od 82 godine, a ja mladost slušajući ga i poštujući, priča Zvonimir Ljutovac, praunuk Rake Ljutovca.

-Sreća je velika što je porodica Zvonimira Ljutovca prepoznala vrednost rodne Rakine kuće. Stolarija je potpuno očuvana kao i drugi predmeti, kaže istoričarka Jelena Vukčević.

Turistička organizacija i Narodni Univerzitet u Trsteniku, pokrenuli su projekat koji će trajno obeležiti sećanje na ovog posebnog i hrabrog čoveka. U njegovoj rodnoj kući formiraće se postavka koja će biti završena 2015. godine povodom 100 godišnjice od herojskog podviga srpskog artiljerca.

Izvor: RTS

Povezano