Slika “Moje selo” Milutina Mojsilovića, izvor: slikari.rs
Kroz serijal tekstova govorimo o kontinuitet postojanja likovne scene temnićkog kraja, od naivnog slikarstva, po kome je ovaj kraj postao prepoznatljiv, do slikara akademskog porekla i ostalih umetnika u oblasti vizuelnog stvaralaštva. Čest motiv slikara varvarinskog kraja su upravo zavičajni motivi, bilo da je u pitanju priroda i pejzaži, ili su u pitanju neke od znamenitosti i arhitektura, a osim slikarstva, minule decenije obeležila je i karikatura, posebno zahvaljujući Goranu Ćeličaninu; prisutno je i vajarstvo. Poslednjih decenija je među varvarinskim stvaraocima primenjene umetnosti zaživeo dizajn različitih profila, od tekstilnog do grafičkog, na šta se nadovezala i umetnička fotografija. Neki od najpoznatijih slikara varvarinskog kraja (nažalost, nisu svi više živi, što je i dodatni razlog da ih se podsetimo) su Nenad Šelić, Dragoljub Bjedov-Beg, Tomislav Paunović, Budimir Rajković-Linger, Dobrivoje Stević-Peca, Branislav Spasojević-Laćin, Milutin Mojsilović, kada su u u pitanju strip i karikatura Goran Ćeličanin, u vajarstvu Goran Mikić, u fotografiji Slobodan Simić.
Projekat realizujemo uz podršku Opštine Varvarin, po Konkursu za sufinansiranje projekata radi ostvarivanja interesa u oblasti javnog interesa za 2022. godinu
Naivno slikarstvo predstavlja oblik estetske egzistencije. U skladu sa tim naivno slikarstvo karakteriše spontanost likovnog izraza, vidljivo u naglašavanju značaja teme u odnosu na strukturu slike. Naive, često odlikuje mnoštvom nerealnih elemenata.
Džinovske tikve, opanci, biljke u najrazličitijim bojama, doprinose umetničkom izrazu i tome da svaka slika priča time neku svoju priču kroz najrazličitije situacije u glavnom u duhu podneblja iz kojeg umetnik potiče.
Naivna umetnost je od samog početka bila praćena mnogim pitanjima o značenju samog pojma „naivno slikarstvo“, sve do utvrdjivanja njegovog suštinskog značenja. Prešlo je put od anti-akademizma pa sve do opšte prihvaćene umetnosti, prvenstveno kao folklor.
Ocem naivnog slikarstva u Srbiji mnogi smatraju Janka Brašića (1906.–1994.), poreklom iz Oparića, kod Jagodine, koji se pojavio sa svojim prvim delima četrdesetih godina prošlog veka.
Kao interpretator tradicionalnog života kolektiva ruralnih sredina, sjajan crtač i portretista smatra se jednim od značajnijih srpskih slikara. Njegov umetnički izraz podrazumeva nepredvidivost i neposrednost a opus broji na stotine slika, crteža, fresaka i ikona. Kao takav, Brašić je poslužio kao model i uzor novonastajalim umetnicima iz ove oblasti.
Tokom pedesetih godina, naivno slikarstvo u Srbiji prolazi kroz novo razdoblje kada grupa samoukih slikara ističe svoj umetnički dar predstavljajući nešto potpuno novo na svojim platnima- arhaičnost Šestu dekadu prošlog veka, kada je naivno slikarstvo u pitanju, svakako su obeležila detaljnost, dramatičnost, ekspresivnost, slojevitost, i osećajnost.
Ovo razdoblje uslovilo je i dalje širenje naivne umetnosti i na druge regione Srbije a tih godina u selu Bošnjane Temnićko platno počinju da slikaju Budimir Rajković Linger i nešto kasnije i Dobrivoje Stevanović Peca.
Načela naivne umetnosti
– Тo je delatnost umetnički neškolovanih Umetnici su pretežno iz seoskih sredina
– Karakterističan je spontani poziv za umetničkim radom, kroz koji samouki umetnik svoje osnovno zanimanje doživljava kao ličnu inspiraciju i pogled na svet, i način na koji saopštava svoj doživljaj života, postojanja i bitisovanja.
– Odsutnost normi svih oficijelnih umetničkih pravaca
– Izolacija slikara od umetničkih tendencija vremena
– Nastojanje da se što vernije reprodukuje viđeno
– Ograničenost umetnika na sebe samog
– Jak uticaj fantastike, spajanje irealnog sa realnim
– Tehnički problemi imaju prednost nad estetskim
– Zanemarivanje pravila proporcije, odnosno boja…
– Životno delo naivnih slikara ne pokazuje nikakav razvoj, sem usavršavanja tehnike i kompozicije.
