Budimir Rajković Linger, Letnji dan uz reku
Među savremenim naivnim umetnicima Srbije istaknuto mesto pripada Dobrivoju Stevanoviću Peci. Podstaknut delima dvojice starijih slikara iz Bošnjana, Budimira Rajkovića Lingera i Miroljuba Miloševića 1969. godine kupio je uljane boje i platno i pokušao da nasllika svoju sliku zavičaja.
Projekat realizujemo uz podršku Opštine Varvarin, po Konkursu za sufinansiranje projekata radi ostvarivanja interesa u oblasti javnog interesa za 2022. godinu
I pored velikih problema sa vidom Dobrivoje Stevanović više od četvrt veka stvarao je dela koja doživljavamo jednim pogledom, jednim dahom koja u nama uvek iznova bude toplinu ” i prizore lepote roda i blagodadstva kraja koji nas je rodio”.
Tako je iznikao i Dobrivoje Stevanović Peca koji je postepeno slikao na jedva pripremljenom platnu, izlagao na seoskim izložbama da bi posato umetnik naive i predstavljao se na velikim domaćim i inostranim izložbama.Dobitnik je priznanja na prvom Bijenalu samukih likovnih umetnika nakon čega sledi i prva samostala izložba. Od tada su njegova dela obavezna na svim postavkama u zemlji i inostranstvu.
U Enciklopediju Naivne imetnosti sveta Oto Bihalji Merin svrstava ga 1984. godine ističući njegov “brižljivo slikan realizam , atmosferu izolacije i straha”. Najveću nagradu za dela, Jugoslovenskog Bijenala, dobija 1993. godine za slike “Zbeg naroda mog” i ” Starh od mogućeg”. Svi fomalni elementi koji grade jedno delo prisutni su na slikama Dobrivoja Stevanovića Pece. Sve je čvrsto, stabilno, zemljano i smisleno.
Celo svoje slikarstvo posvetio je čistom realnom seoskom pejsažu, koji je prikazao ovladavajući tehnikom i bogatsvom boja. Slikao sa mnoštvom detalja zemlju, brazdu, žitno polje, breg. skele, vodenice, cigane, seoska dvorišta, kuće sa doksatima, koševe , seno, seljane u poslu, radosti, tugi, bašte, reku, pašnjke, njive, šumarke koji su upamćeni zauvek na slikama, viđeni okom slikara zavičaja, umetnika među naivcima, čoveka među Bošnjancima.
Budimir Rajković u naivnoj umetnosti Srbije u šire poznat je pod nadimkom Linger. Jedan je od najstarijih likovnih stvaralaca sa izuzetnim poštovanjem u sferi naivne umetnosti. Njegova nenametljivost kao čoveka i slikara, nisu ga uzneli u na pijedestal kako je zaslužio.
Linger je među prvim pomoravskim slikarima koji su darovali svoje radove kako bi zaživela tada Galerija a danas Muzej naive u Jagodini. Naslikao je nekoliko stotina slika tehnikom ulje na platnu , na koje je preneo raznovrsne motive na sebi svojstven način slikanja. Bio je opčinjen Pomoravljem, seoskim lepoticama sa niskama dukata, seoskom arhitekturom, likovima solunskih ratnika, vojskovođa iz srpske istorije ali i u istoriju svoga Bošnjana i zavičaja Temnića. Tako su nastale slike posvećene narodnooslobodilačkoj borbi i njenim vođama. Posebno su poetične njegove kompozicije na kojima je Morava sa vodenicama, pomeljarima, vodeničarima, komopljarima. Slikao je doživljene prizore ali u slike unosi i notu koja ulazuje na snove i nadrealno. Boje na svim slikama Budimira Rajkovića Lingera su tamna gami braon, zelena, crna, crvena i plava.
Bio je poljoprivrednik, zidar, ali i uzor samoukim slikarima u celom Pomoravlju i Srbiji. Samostalno i na grupnim izložbama njegovi radovi predstavljani su od 1960. godine.
Slikari Bošnjana, koji predstavljaju i opštinu Varvarin i ceo Temnićki kraj, javlju se sredinom 50-tih godina. U atmosferi posleratne obnove i opšteg preobražaja nicali su po selima širom Srbije veliki zadružni domovi i Domovi kultire, postican je duhovni i kulturni živor seljaka. Sela u pomoravlju i Temniću inedrila su više naivnih slikara čija je zajednička osnova likovnog stvaranja prvobitni doživljaj, poštovanje tradicije i rodnog kraja.
Slikari Temnića, su generacijski i duhovno bliži rodonačelniku srpske naive Janku Brašiću jer prihvataju njegov poetski, ruralni realizam. Poput hroničara brižljivo su se trudili i želeli su da sačuvaju na platnu uspomenu na svaki oblik patrijarhalnog seoskog života.
Seoski običaji i svakodnevica, narodne legende i predanja postaju glavni izvor energije koja je oblikovala njihova dela, koja su ostala generacijama koje su posle niih stasavale i stasaju da se sete ili vide kako se živelo kada su naivci Bošnjana i Temnića stvarali i upisali ovaj kraj u svetsko anale naivne umetnosti.
